Stand-up jako wsparcie po kryzysie psychicznym: pomysł z Irlandii Północnej

Michael Hart po raz pierwszy wszedł na scenę, by opowiedzieć własne dowcipy przed salą pełną obcych ludzi. Należy do grupy osób z doświadczeniem kryzysu psychicznego, które w Irlandii Północnej uczą się stand-upu. Chcą w ten sposób odzyskać wiarę w siebie i łatwiej nawiązywać kontakt z innymi.

Od warsztatów na scenę

Projekt nazywa się Finding Our Funny i prowadzi go organizacja charytatywna Inspire. Uczestnicy zamieniają swoje doświadczenia w materiał komediowy, a potem pokazują go publiczności. W tym miesiącu zaplanowano trzy występy w różnych miejscach Irlandii Północnej.

Mentorem grupy jest Tim McGarry, doświadczony komik z tamtejszej sceny, znany z roli Da w długo emitowanym serialu BBC „Give My Head Peace”. Jego metoda jest prosta: pytał uczestników, co ich śmieszy i co zabawnego zdarzyło się w ich życiu. Większość tekstów napisali sami, a on tylko trochę je poprawiał. Część technik komediowych da się wyuczyć, ale według McGarry’ego znaczną część jego pracy stanowiło wzmacnianie pewności siebie. Najtrudniejszy jest pierwszy krok, czyli wyjście ze strefy komfortu i wejście na scenę. Później, jak mówi, nie ma lepszego uczucia niż świadomość, że rozbawiło się ludzi.

Dwie historie z warsztatów

Michael od kilku lat szuka pomocy w związku ze swoim zdrowiem psychicznym i zmaga się z brakiem pewności siebie. Na początku się zająknął, na chwilę zamarł, ale wrócił do swojego tekstu. Pierwszy śmiech publiczności rozładował nerwy. Jego sposób na tremę to dużo ćwiczeń. Zagrał już trzy występy, w całości na własnym materiale, i zapewnia, że wszystko w nim jest prawdą. Gdy obejrzał nagrania, nie mógł uwierzyć, jak dobrze mu poszło, a rodzina jest z niego dumna. Jego cel to powrót do pracy, a udział w projekcie dodał mu odwagi.

Carla Sloan przez większość dorosłego życia zmaga się z problemami psychicznymi i nigdy nie myślała o stand-upie. W pierwszym dniu zawróciła z parkingu, ale po chwili uznała, że skoro już tu jest, to może sprawdzić, o co chodzi. Jako mama nastolatek żartuje z wychowywania córek, także wtedy, gdy robią coś, czego robić nie powinny. Dzięki warsztatom przekonała się, że nie powinna się nie doceniać. Może potrzebuje więcej czasu niż inni, ale jak mówi, nadal potrafi osiągnąć to, co sobie zaplanuje.

Humor to nie terapia

Dyrektorka naczelna Inspire, Kerry Anthony, podkreśla, że to przedsięwzięcie odbiega od zwykłej działalności organizacji. Na co dzień pomaga ona osobom w kryzysie psychicznym, bezdomności lub uzależnieniu. Rozmowa o tych „ciężkich” tematach przez pryzmat humoru okazała się dla uczestników wspaniałym doświadczeniem. Anthony zaznacza jednak:

„Komedia nie jest leczeniem choroby psychicznej, ale jest ważna dla każdego” – powiedziała Kerry Anthony.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Opisany program działa w Irlandii Północnej i nic w artykule nie wskazuje, by planowano go poza tym regionem. Pokazuje jednak podejście, które ma sens także u nas: zajęcia grupowe, kreatywne i oparte na własnych doświadczeniach mogą pomagać odbudowywać poczucie sprawczości i kontakt z ludźmi. Dla wielu osób po kryzysie psychicznym to właśnie izolacja i utrata wiary w siebie są jednym z największych problemów.

Warto pamiętać, że takie zajęcia są formą wsparcia, a nie zamiennikiem leczenia. Jeśli ktoś w Polsce zmaga się z kryzysem, powinien skontaktować się z lekarzem rodzinnym, psychiatrą lub psychologiem. W nagłej sytuacji można zadzwonić na numer alarmowy 112 albo na telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 116 123.

Źródło: BBC News – „Mental health is no joke – but I’ve turned it into a stand-up routine”